ATP Finals w Turynie kończą sezon pełen niespodzianek, którego jednym z najważniejszych wydarzeń była nieoczekiwana zmiana lidera rankingu ATP. Dwaj najwięksi potentaci, Jannik Sinner i Carlos Alcaraz, zmagali się z długotrwałymi kontuzjami, tracąc znaczną część sezonu. Sinner, triumfator dwóch poprzednich edycji, nie zagra w Turynie – od zwycięstwa na Wimbledonie pauzuje z powodu urazu kolana i do rywalizacji w ATP Tour wróci dopiero w przyszłym sezonie. W stawce znalazło się aż czterech debiutantów oraz zaledwie dwóch byłych mistrzów – Alexander Zverev i Daniil Medvedev sięgali po ten tytuł przed laty, a teraz ponownie należą do grona faworytów.
Alexander Zverev
Alexander Zverev postawił w tym sezonie na efektywność. Przez lata należał do ścisłej czołówki ATP Tour, jednak mimo występów w finałach wciąż brakowało mu tytułu wielkoszlemowego. Tegoroczny Roland Garros miał nieoczekiwany przebieg: Carlos Alcaraz nie wziął udziału w turnieju, a Jannik Sinner doznał sensacyjnej porażki w jednej z pierwszych rund. W tej sytuacji, przed decydującą fazą rywalizacji, Zverev wyrósł na faworyta i sprostał presji, pokonując w finale specjalistę od gry na mączce, Flavia Cobollego. Niemiec wystąpił w tym sezonie w zaledwie czterech finałach, ale aż trzy z nich były finałami wielkoszlemowymi. Choć w Londynie uległ Sinnerowi, na Flushing Meadows sięgnął po kolejny tytuł, wyraźnie zgłaszając aspiracje do objęcia prowadzenia w rankingu. Włoch, mimo znacznej przewagi punktowej, nie gra od lipca z powodu problemów zdrowotnych. Zverev wykorzystał tę sytuację, obejmując fotel lidera, którego nie straci niezależnie od wyników ATP Finals.
Był to sezon równej formy i wykorzystywania szans w najważniejszych momentach, choć nie oznacza to, że Niemiec dominował nad rywalami przez cały rok. Zdobył tylko dwa tytuły, ale oba w turniejach wielkoszlemowych – właśnie takich triumfów brakowało mu do ukoronowania kariery.
Na kortach twardych Zverev nie przytłaczał przeciwników wynikami – wygrał mniej niż 80% meczów, lepiej radząc sobie w krótszych częściach sezonu rozgrywanych na mączce i trawie. Jego największym atutem pozostawał skuteczny serwis, co potwierdzają znakomite 90.3% wygranych gemów serwisowych oraz 57.3% punktów zdobywanych po drugim podaniu. Niemiec jest również jedynym zawodnikiem w całym cyklu, którego średnia liczba pressure points rozgrywanych we własnym gemie serwisowym wynosi mniej niż jeden – dokładnie 0.98 na gem.
Co ciekawe, Zverev miał problemy w starciach z zawodnikami z pierwszej dziesiątki rankingu, wygrywając zaledwie 3 z 12 takich spotkań. Zupełnie inaczej wygląda jednak jego bilans przeciwko tegorocznym uczestnikom ATP Finals – w tym sezonie wynosi 6-2. Ta rozbieżność wynika między innymi z meczów rozegranych z czterema debiutantami, z którymi Niemiec mierzył się w 2026 roku, zanim awansowali do grona dziesięciu najlepszych tenisistów świata.
Zverev jest jednym z dwóch uczestników turnieju, obok Daniila Medvedeva, którzy znają smak triumfu w ATP Finals. Zwyciężał w 2018 i 2021 roku, co dobrze pokazuje, jak długo utrzymuje się na najwyższym poziomie – i jak długa była jego droga do najważniejszych sukcesów w karierze.
Carlos Alcaraz
Carlos Alcaraz rozpoczął sezon znakomicie, wygrywając 20 meczów z rzędu, w tym sięgając po tytuł wielkoszlemowy w Australii. Wszystko wskazywało na to, że będzie to rok Hiszpana, jednak już na początku rywalizacji na mączce doznał urazu nadgarstka. Po wygraniu jednego spotkania w turnieju ATP 500 w Barcelonie musiał się wycofać. Kontuzja okazała się na tyle poważna, że opuścił całą część sezonu rozgrywaną na mączce i trawie, wracając do gry dopiero po 4,5 miesiąca, podczas US Open. Mimo znaków zapytania dotyczących jego dyspozycji dotarł w Nowym Jorku do ćwierćfinału. Przegrał w nim z Benem Sheltonem po pasjonującym pięciosetowym pojedynku, zakończonym tie-breakiem i rozstrzygniętym dopiero nad ranem czasu lokalnego.
Od tego momentu Alcaraz stopniowo odzyskiwał rytm meczowy podczas azjatyckiej i halowej części sezonu. Po US Open poniósł tylko jedną porażkę – niespodziewanie odpadł w trzeciej rundzie turnieju Masters w Szanghaju. Jednocześnie zdobył trzy tytuły: obronił trofeum wywalczone rok wcześniej w Tokio, a następnie triumfował w Wiedniu i Paryżu. W dwóch ostatnich turniejach stracił zaledwie jednego seta w dziewięciu spotkaniach.
Mimo spadku na trzecią pozycję w rankingu i kilku miesięcy przerwy Hiszpan może pochwalić się znakomitym bilansem 41-5. Niemal cały sezon spędził na kortach twardych, na których rozegrał 40 meczów, wygrywając 36 z nich (bilans 36-4). Na tej nawierzchni był zdecydowanie najlepszym zawodnikiem sezonu, a obecna dyspozycja w hali czyni go głównym faworytem ATP Finals. W turnieju wystąpi po raz czwarty – przed rokiem przegrał w finale ze Zverevem.
Największą przewagą Alcaraza jest gra w wymianach, zwłaszcza przy returnie. W tym sezonie wygrał 33.9% punktów przy returnie pierwszego podania rywali oraz aż 28.8% gemów returnowych. Jako jedyny spośród uczestników ATP Finals generował średnio ponad dwa pressure points w gemach serwisowych przeciwników – dokładnie 2.05. Hiszpan zapowiadał, że końcówkę sezonu traktuje jako przygotowanie do kolejnego roku. Jak dotąd te przygotowania przebiegają jednak na tyle dobrze, że w Turynie będzie wyjątkowo trudnym rywalem do pokonania.
Ben Shelton
Ben Shelton rozegrał najlepszy sezon w karierze, zdobywając aż cztery tytuły. Jako jedyny spośród uczestników ATP Finals triumfował na wszystkich trzech nawierzchniach. Szczególnie dobrze spisywał się w Niemczech, gdzie wygrał dwa turnieje ATP 500 – na mączce w Monachium oraz na trawie w Stuttgarcie. Największe sukcesy, zarówno w tym sezonie, jak i w całej karierze, odniósł jednak podczas północnoamerykańskiej części rozgrywek. Sięgnął po tytuł turnieju ATP 1000 w Montrealu, broniąc trofeum Canadian Open zdobytego rok wcześniej w Toronto. Następnie awansował do swojego pierwszego finału wielkoszlemowego, pokonując po drodze Alcaraza we wspomnianym, jednym z najbardziej spektakularnych spotkań całego US Open.
Po tych osiągnięciach Amerykanin nieco obniżył loty. Przegrał oba mecze w Pucharze Davisa przeciwko Czechom, a następnie zrezygnował ze znacznej części azjatyckich turniejów, potrzebując odpoczynku. Sygnał powrotu do dobrej dyspozycji dał w Paryżu. Przy sprzyjającym układzie drabinki dotarł do finału, w którym postawił opór znakomicie grającemu Alcarazowi.
W Turynie Shelton trafił do grupy z Alexandrem Zverevem, z którym będzie miał okazję ponownie się zmierzyć. Niemiec jest dla niego wyjątkowo niewygodnym przeciwnikiem – wygrał wszystkie sześć ich dotychczasowych spotkań. Z pozostałymi rywalami bilanse Amerykanina wyglądają korzystniej: z Arthurem Filsem wygrał dwa z trzech meczów (2-1), natomiast z Rafaelem Jódarem spotka się po raz pierwszy.
Podstawą gry Sheltona pozostaje oczywiście serwis. W tym sezonie wygrał 90.1% gemów przy własnym podaniu, bardzo dobrze radził sobie także po drugim serwisie. Wyróżnia go również najwyższa wśród finalistów średnia asów – aż 11.3 na mecz.
Daniil Medvedev
Daniil Medvedev przypomniał o sobie po nieudanym sezonie 2025, w którym od czerwca pozostawał poza pierwszą dziesiątką rankingu. Tym razem od początku prezentował się znacznie lepiej. Już w swoim pierwszym starcie zwyciężył w Brisbane, następnie dołożył tytuł w Dubaju – najcenniejszy w tym sezonie – oraz finał w Indian Wells. Rywalizacja na mączce tradycyjnie nie należała jednak do jego ulubionych. Rosjanin od lat otwarcie mówi o niechęci do tej nawierzchni, a podczas Roland Garros odpadł już w pierwszej rundzie. Środek sezonu przyniósł spadek formy i kilka niespodziewanych porażek, ale końcówka była bardzo udana. Medvedev był najrówniej grającym zawodnikiem podczas azjatyckiej części sezonu, wygrywając dwa turnieje ATP 250 oraz docierając do półfinałów w Pekinie i Szanghaju.
Dzięki równej dyspozycji awansował na piąte miejsce w rankingu i bez większych problemów zapewnił sobie udział w ATP Finals. Sporo uwagi przyciągał jednak także zachowaniem poza samą rywalizacją na korcie. Wielokrotnie wdawał się w spory z sędziami, między innymi podczas niedawnego turnieju w hali Bercy, w którym niespodziewanie przegrał z Ignaciem Buse. Najgłośniejszym incydentem była dyskwalifikacja w półfinale China Open przeciwko Novakowi Djokoviciowi. Medvedev uderzył wówczas piłkę w kierunku trybun, trafiając jednego z kibiców.
Pod względem statystycznym Rosjanin poprawił się we wszystkich wskaźnikach w porównaniu z poprzednim, słabym sezonem. Szczególnie dobrze prezentuje się przy returnie: dzięki skuteczności w wymianach osiąga jedne z najlepszych odsetków wygranych punktów po pierwszym i drugim serwisie przeciwników. Gorzej wygląda sytuacja przy jego własnym podaniu. Po drugim serwisie wygrywa zaledwie 48.5% punktów, a skuteczność obrony breakpointów wynosi 63.9%. Ten sezon był dla niego dużym krokiem naprzód, ale mistrz US Open z 2021 roku nadal ma sporo do poprawy podczas najważniejszych turniejów. W żadnym z czterech tegorocznych turniejów wielkoszlemowych nie dotarł do ćwierćfinału, co przy lepszych występach w przyszłym sezonie stworzy mu możliwość zdobycia dodatkowych punktów rankingowych.
Medvedev triumfował w ATP Finals w 2020 roku, a rok później ponownie zagrał w finale. Sezon 2025 przerwał jego serię sześciu kolejnych występów w tej imprezie. Najtrudniejszym przeciwnikiem w grupie wydaje się Carlos Alcaraz. Z Flaviem Cobollim i Francesem Tiafoe Rosjanin ma natomiast dodatnie bilanse bezpośrednich spotkań. Z Amerykaninem wygrał aż sześć z ośmiu rozegranych meczów.
Flavio Cobolli
Flavio Cobolli przez poprzednie sezony budował pozycję specjalisty od gry na mączce. W tym roku rozegrał jednak najlepszy sezon w karierze, którego najważniejszym osiągnięciem był pierwszy awans do finału wielkoszlemowego, wywalczony na kortach Roland Garros. Włoch wykorzystał sprzyjającą drabinkę, pokonując po drodze tylko jednego zawodnika z pierwszej dziesiątki rankingu – Felixa Augera-Aliassime’a. W finale postawił się faworyzowanemu Alexandrowi Zverevowi i doprowadził do piątego seta, w którym nie zdołał już nawiązać wyrównanej walki.
Wyniki na mączce potwierdziły, że Cobolli należy do najgroźniejszych zawodników na tej nawierzchni. Oprócz finału w Paryżu dotarł także do finału w Monachium oraz ćwierćfinału w Madrycie.
Jeszcze w poprzednim sezonie, gdy przebijał się do pierwszej dwudziestki rankingu, największą słabością Włocha były występy na kortach twardych. W 2025 roku zanotował na tej nawierzchni ujemny bilans 11-18 i tylko dwukrotnie potrafił wygrać dwa spotkania podczas jednego turnieju. Rok 2026 przyniósł wyraźny postęp. Paradoksalnie Cobolli swój jedyny tytuł w sezonie zdobył właśnie na kortach twardych, triumfując w turnieju ATP 500 w Acapulco. Dotarł również do półfinału ATP 1000 w Cincinnati, a sezon na tej nawierzchni zakończył z bilansem 18-14. Choć nadal nie jest to wynik imponujący, pokazuje skalę poprawy. Dobrze radził sobie także na trawie, osiągając ćwierćfinał Wimbledonu.
Co ciekawe, styl Cobollego nie przekłada się na szczególnie wyróżniające się wartości żadnej z głównych statystyk. Włoch cierpliwie konstruuje akcje i stara się spychać rywali do defensywy. Problemem pozostaje niestabilny serwis – trafia mniej niż 60% pierwszych podań. Jest także jedynym uczestnikiem ATP Finals, który w całym sezonie bronił więcej breakpointów, niż sam wypracował. Jego współczynnik dominance ratio, czyli iloraz liczby wykreowanych breakpointów do liczby breakpointów bronionych, wynosi mniej niż 1.
W swojej grupie Cobolli ma ujemny bilans z każdym przeciwnikiem. Z Alcarazem przegrał oba dotychczasowe mecze, z Medvedevem zwyciężył raz w trzech spotkaniach, a z Francesem Tiafoe – tylko raz w pięciu. Start w Turynie będzie dla niego okazją do sprawdzenia się na hali przeciwko światowej czołówce i kontynuowania rozwoju. Dotychczasowy bilans Włocha w halowych meczach zawodowych, z uwzględnieniem challengerów, wynosi 29-41, czyli około 41% zwycięstw.
Arthur Fils
Arthur Fils będzie pierwszym Francuzem od dziesięciu lat, który wystąpi w ATP Finals. Poprzednim reprezentantem jego kraju w tych rozgrywkach był Gaël Monfils w 2016 roku, a w obecnym sezonie zakończył on swoją wieloletnią karierę. Historia debiutu Filsa jest tym bardziej wyjątkowa, że od wiosny 2025 roku Francuz przeszedł drogę od poważnego złamania zmęczeniowego kręgosłupa, które wykluczyło go z gry na osiem miesięcy, do awansu do ścisłej czołówki rankingu ATP. Dokonał tego mimo kolejnych problemów zdrowotnych, tym razem z biodrem, które wiosną 2026 roku zmusiły go do rezygnacji z Roland Garros, gdy zdążył już wyraźnie zaznaczyć swoją obecność w światowej elicie.
Do rywalizacji wrócił w lutym, po ośmiomiesięcznej przerwie, zajmując 42. miejsce w rankingu. Aby odciążyć kręgosłup, zmodyfikował technikę serwisu, poruszania się po korcie i forhendu. Zatrudnił też prywatnego fizjoterapeutę, który towarzyszy mu podczas każdego turnieju, oraz rozpoczął współpracę trenerską z Goranem Ivaniševiciem. Początki powrotu były bardzo obiecujące: finał w Dosze, ćwierćfinał w Indian Wells i półfinał w Miami. Jeszcze lepsze wyniki przyniosło przejście na mączkę. Fils triumfował w turnieju ATP 500 w Barcelonie, a następnie przedłużył serię do dziewięciu zwycięstw z rzędu, docierając do półfinału w Madrycie.
Podczas treningu na turnieju ATP Masters 1000 w Rzymie doznał jednak urazu biodra i skreczował w swoim pierwszym meczu. Mimo świetnej formy, jaką prezentował w poprzednich tygodniach, musiał zrezygnować ze startu w Roland Garros. Po powrocie do rywalizacji w północnoamerykańskiej części sezonu odniósł największy sukces w karierze, zwyciężając w turnieju ATP 1000 w Cincinnati. Chociaż końcówka roku była już mniej udana, a Francuz odczuwał bóle pleców, bez większych problemów wywalczył kwalifikację do ATP Finals.
Udało mu się to mimo niemal całkowitego braku sukcesów w tegorocznych turniejach wielkoszlemowych. Z powodu kontuzji nie wystąpił w Australian Open ani Roland Garros, na Wimbledonie wygrał tylko jeden mecz, a podczas US Open niespodziewanie odpadł w pierwszej rundzie.
Największym atutem Filsa jest znakomity forhend, wyróżniający się najwyższą średnią prędkością i rotacją w całym cyklu ATP. Francuz osiąga również bardzo dobre wyniki po własnym drugim serwisie oraz w metrykach dominacji i efektywności. Bilans bezpośrednich spotkań z grupowymi rywalami nie jest jednak korzystny: z Benem Sheltonem i Rafaelem Jódarem wynosi po 1-2, a z Alexandrem Zverevem – 2-5.
Frances Tiafoe
Frances Tiafoe, drugi Amerykanin w tegorocznej stawce, zadebiutuje w ATP Finals po zdecydowanie najlepszym sezonie swojej kariery, rozegranym w wieku 28 lat. Trzy lata temu na krótko znalazł się w pierwszej dziesiątce rankingu, jednak po słabym 2025 roku spadł w okolice 30. miejsca. Pod koniec tamtego sezonu zdecydował się na istotne zmiany w sztabie szkoleniowym, a także gruntownie przebudował sposób trenowania, podejście do dyscypliny poza kortem i odżywianie.
Efekty pojawiały się stopniowo już od początku roku. W lutym Tiafoe dotarł do finału turnieju ATP 500 w Acapulco, a cztery miesiące później zdobył największy tytuł w karierze, zwyciężając w imprezie tej samej rangi na trawie w Halle. Kolejne przełomowe wyniki przyniosła północnoamerykańska część sezonu. W sierpniu Amerykanin po raz pierwszy awansował do finału turnieju ATP 1000 w Cincinnati, a podczas US Open wyrównał swój najlepszy rezultat wielkoszlemowy, docierając do półfinału. Jednym z najbardziej pamiętnych momentów turnieju był jego powrót do meczu w ćwierćfinale z Alexem Michelsenem – Tiafoe przegrywał już 0-2 w setach, a w piątej partii miał stratę przełamania.
Postęp w jego grze znajduje potwierdzenie w statystykach. Tiafoe wygrał 84.8% gemów serwisowych, o 5% więcej niż w 2025 roku. Wyraźnie poprawił także skuteczność atakowania drugiego podania rywali, a przede wszystkim wykorzystywanie okazji na przełamanie. Jego 43.6% wykorzystanych breakpointów należy do najlepszych wyników w całym cyklu.
W fazie grupowej zmierzy się z dobrze znanymi przeciwnikami – Carlosem Alcarazem, Daniilem Medvedevem i Flaviem Cobollim. Z tym ostatnim grał w tym roku trzykrotnie i wygrał dwa spotkania. Mimo to układ grupy nie stawia Amerykanina w roli faworyta do awansu do półfinału. Przemawiają za tym zarówno obecność Alcaraza, jak i forma Medvedeva, z którym Tiafoe ma dodatkowo ujemny bilans bezpośrednich spotkań.
Rafael Jódar
20-letni Rafael Jódar jest najmłodszym uczestnikiem tegorocznych ATP Finals. Dla Hiszpana to pierwszy sezon w ATP Tour, choć już rok wcześniej zwrócił uwagę uważnych obserwatorów tenisa jako jeden z ciekawszych talentów młodego pokolenia. W 2025 roku zanotował bilans 41-13, rywalizując na poziomie challengerów, w których zdobył trzy tytuły. Przebił się do drugiej setki rankingu, osiągnął 166. miejsce i wystąpił w Next Gen ATP Finals. Zapowiadał się na zawodnika o dużym potencjale, ale skala tegorocznego przełomu mogła zaskoczyć nawet tych, którzy śledzili jego rozwój.
W styczniu, po kolejnym finale challengera w Canberze, Jódar po raz pierwszy zakwalifikował się do turnieju wielkoszlemowego i dotarł do drugiej rundy Australian Open. Później zaliczył kolejne udane występy na kortach twardych w ATP Tour, wygrywając po kilka spotkań w drabinkach głównych. Prawdziwy wystrzał nastąpił jednak po przejściu na mączkę. Hiszpan w znakomitym stylu zdobył pierwszy tytuł ATP 250 w Marrakeszu, a następnie utrzymywał wysoką, równą formę także w turniejach wyższej rangi. Dotarł do półfinału w Barcelonie oraz trzech ćwierćfinałów z rzędu – w Madrycie, Rzymie i Roland Garros, gdzie zatrzymał go dopiero późniejszy triumfator, Alexander Zverev.
Rozwój Jódara nie ograniczył się do jednej nawierzchni. Choć jego bilans w pierwszym sezonie rywalizacji na mączce wyniósł imponujące 19-4, równie ważne okazały się późniejsze występy na kortach twardych: finał w Waszyngtonie, półfinał w Montrealu i finał turnieju ATP 1000 w Szanghaju. Do samego końca Hiszpan uczestniczył w zaciętej walce o ostatnie miejsce w ATP Finals. Mimo że w halowych turniejach w Bazylei i Paryżu nie osiągnął wybitnych wyników, wyprzedził w tej rywalizacji Alexa de Minaura, Taylora Fritza i Novaka Djokovicia. Ten ostatni jesienią również próbował zapewnić sobie kwalifikację, ale ostatecznie miejsce w Turynie przypadło młodemu Hiszpanowi.
Jódar mierzy 191 cm i znakomicie czuje się w grze z linii końcowej. Jego styl opiera się na mocnych, płaskich uderzeniach z głębi kortu, a statystyki returnu plasują go w ścisłej światowej czołówce. Dotyczy to zwłaszcza punktów zdobywanych po returnie pierwszego serwisu rywali oraz 28.8% wygranych gemów returnowych.
Ze względu na narodowość Jódar jest naturalnie porównywany z Carlosem Alcarazem, ale obaj prezentują odmienne style gry, wynikające między innymi z różnic w budowie ciała. Młodszy Hiszpan jest przede wszystkim zawodnikiem operującym z linii końcowej, podczas gdy Alcaraz wyróżnia się większą wszechstronnością. Mimo wysokiego wzrostu Jódar ma także sporo możliwości poprawy serwisu. Rozwój tego elementu może uczynić go zawodnikiem jeszcze bardziej kompletnym, zdolnym walczyć o najwyższe cele w kolejnych latach.
W bezpośrednich spotkaniach z grupowymi rywalami Jódar ma dodatni bilans z Arthurem Filsem (2-1). Z Alexandrem Zverevem przegrał jedyny dotychczasowy mecz, a z Benem Sheltonem jeszcze nie rywalizował.
Maciej Myrta
tennisratio.com
