Rosjanie na cenzurowanym, czy Szarapowa może jeszcze coś stracić?

/ Antoni Cichy , źródło: własne, foto: AFP

W środę (albo w czerwcu, jak uważają Rosjanie) przesłuchanie Marii Szarapowej. Najbardziej wyczekiwane przesłuchanie ostatnich lat. 7 marca grała na emocjach, odegrała perfekcyjnie wyreżyserowany spektakl, ale w Londynie będą oczekiwać konkretów.

Rosjanka natchnienia przed przesłuchaniem szukała na artystycznej paryskiej dzielnicy Montmarte. To tam, na montmartowskich zaułkach zrodziły się dzieła wybitnych malarzy. Mieszkał tu Pablo Picasso, mieszkali Vincent van Gogh czy Auguste Renoir. Trudno jednak sądzić, by Szarapowa w Londynie, gdzie w środę lub – jak twierdzi prezes Rosyjskiej Federacji Tenisowej – w czerwcu stanie przed pytającymi, była impresjonistką. Obwarowana prawnikami, na których ją stać, na pewno dobrze wie, co powiedzieć, jak odpowiadać na pytania, a kiedy zwodzić.

Za zamkniętymi drzwiami teatrzyk emocjonalny odegrany 7 marca podczas konferencji już się nie powtórzy. W przesłuchujących modulacja głosu i smutne oczy nie wzbudzą żalu. Później spojrzą na obdarte z jakichkolwiek emocji stenogramy i raz jeszcze spokojnie prześledzą słowa rosyjskiej ikony tenisa. Będą szukać konkretów, a w przeciwieństwie do części fanów werdykt zapadnie nie na podstawie samych słów Szarapowej. One będą dodatkiem do wykresów ze stężeniami Meldonium w jej krwi, obliczeń lekarzy i setek innych informacji, które tworzą cały obraz – nie impresjonistyczny, lecz hiperrealistyczny.

Rodacy nie pomagają
Niektóre rosyjskie tenisistki na czele ze Swietłaną Kuzniecową mogły zarzucać Szarapowej, że bliżej jej do Amerykanki niż Rosjanki, ale wciąż występuje pod banderą rosyjską. Sięgała po tytuły jako Rosjanka, wygrywała mecze jako Rosjanka i zarabiała grube miliony jako Rosjanka. Na Kremlu mogli się tylko cieszyć, bo potęgę imperium, przede wszystkim w świadomości obywateli, tworzą także sukcesy sportowców. A tym bardziej takie sukcesy w tak prestiżowym sporcie jak tenis.

Władze tak też starają się i starały na przestrzeni lat, czy to w czasach komunizmu, czy ostatnio budować wizerunek sportowego kolosa. Niedawno na jaw wyszła afera dopingowa z udziałem – a jakże – kilkunastu rosyjskich medalistów igrzysk olimpijskich w Soczi. Wszyscy byli częścią wręcz dopingowego programu rządowego, a działania polegające na podmianie próbek przypominały praktyki z filmów sensacyjnych. Ledwie informacje zeszły z pierwszych stron gazet i slajderów sportowych stron internetowych, wpadł słynny bokser Aleksander Powietkin. W jego organizmie także wykryto Meldnonium (inaczej Mildronat). Szarapowej kolejne afery nie pomagają. Tuż przed jej przesłuchaniem rosyjscy sportowcy znaleźli się na cenzurowanym.

""
Rosyjscy sportowcy znaleźli się na cenzurowanym. 29-latce to nie pomoże.

Na razie żadnych przesłanek, poza ewentualnymi własnymi teoriami i koncepcjami, by 29-latka była objęta podobnymi programem rządowym, nie ma. Ale wypływające coraz to nowsze informacje o następnych dopingowiczach podkopują jej tezę o lekarzu rodzinnym, nieświadomości, o tym, że generalnie to pech, przypadek, żadne celowe działanie. Pięciokrotna mistrzyni turniejów wielkoszlemowych mogłaby coś przeoczyć, nie zauważyć, nie doczytać. Kiedy jednak kontekst staje się szerszy i wychodzi, że w swoim pechu nie była odosobniona, że takich pechowców były całe rzesze, rodzi to kolejne pytania.

A nuż kogoś zainteresuje, skąd na Meldnonium płynęły pieniądze? Czy maczali w tym palce ludzie związani z Kremlem? Skoro zależało im na sukcesach w Soczi, równie dobrze mogli zamarzyć o wielkoszlemowych triumfatorach. Atmosfera wokół rosyjskich sportowców jest już wystarczająco gęsta, ale gęstnieje z dnia na dzień, bo niemal codziennie ktoś zostaje przyłapany na stosowaniu niedozwolonych substancji.

Co powie Szarapowa?
Przesłuchanie Rosjanki budzi znacznie mniejsze emocje niż konferencja z 7 marca. Więcej natomiast zamieszania, bo dziennikarza twierdzą, że dojdzie do niego w środę, a prezes Rosyjskiej Federacji Tenisowej, że na pewno nie w maju. Tak czy inaczej elementu zaskoczenia już nie będzie, kamer i spektaklu też zabraknie. Zapis wypowiedzi naczelnej businesswoman tenisowego światka to jednak towar znacznie bardziej luksusowy niż przedstawienie sprzed dwóch miesięcy. Przedstawienie, bo rola „Maszy” została pozbawiona konkretów, a to one dadzą odpowiedź na kluczowe pytania. Chyba że Szarapowa nabierze wody w usta i więcej nie powie. Powtórzy historię o lekarzu rodzinnym i niesprawdzonym mailu.

Przesłuchujący – w przeciwieństwie do wszystkich słuchaczy wspomnianego wystąpienia – będą we władaniu wyników badań. Samo stężenie podpowie, w jaki sposób półfinalistka Australian Open stosowała Meldonium. W ciągu dwóch miesięcy zmienił się bowiem i status samego Mildronatu. Z leku, którego specyfikacji wyszukiwanie zajmowało trochę czasu, stało się najpopularniejszym środkiem. Jedna z ikon kobiecego tenisa musi skonfrontować swoją wersję ze zdarzeniami i całą otoczką. Zasłanianie się lekarzem rodzinnym w obliczu nagminnego stosowania Meldonium przez rosyjskich sportowców ma znacznie mniej wiarygodną wymowę.

""
Szarapowa i jej prawnicy na pewno przyjmą dobrze przemyślaną linię obrony. (fot. AFP)

Nie ulega wątpliwości, że 29-latka do przesłuchania przygotowywała się równie starannie jak robiłaby to przed rozpoczynającym się Roland Garros, gdyby tylko w Paryżu grała. Na korcie również spędza sporo czasu, wciąż utrzymuje formę. Nie chodzi o to, czy wróci, ale kiedy. Patrząc na rozwój zdarzeń, reakcje wielu kibiców, zakończenie kariery przez Rosjankę wcale nie byłoby na rękę tenisowi, a tenis – zwłaszcza WTA – musi też patrzeć na swój interes. Nawet po wpadce byłaby w stanie nakręcić potężną machinę finansową. Wszak wciąż to robi.

Prawników przypadek jednej z najsłynniejszych tenisistek świata też frapuje. Analizują, jaką linię obrony obiorą jej adwokaci. W sukurs może przyjść, ale nie musi biologia. Tak naprawdę nie wiadomo, jak długo w organizmie pozostaje Mildronat, jakie zostawia ślady. Sportowcy po środek sięgają oczywiście z jasnych pobudek, nie licząc rzekomych kłopotów z sercem. Ale co powinno teraz interesować Szarapową, to właśnie niestwierdzony wpływ leku na wyczyn zawodnika. Nie ma bowiem danych, które dokładnie określałyby, jak bardzo – a może czy w ogóle – Meldonium pomaga. To działa na korzyść tenisistki i wszystkich, którzy po Mildronat sięgnęli. I takiej linii obrony, przekonywania, że korzyści były niewspółmierne do możliwej kary, należy się spodziewać.

Strat już nie będzie
7 marca Szarapowa grała na emocjach. Postawiła się w roli wręcz ofiary. Pociągnięcie rewelacyjne, a konferencja z miejsca trafiła do kanonu wystąpień publicznych. Niedługo trafi pewnie też do podręczników jak słynna debata Kennedy’ego z Nixonem. Tyle że PR-owa zagrywka to w tym wypadku nic innego jak sprawne obudowanie nieprzychylnych faktów. Rosjanka do stracenia miała wiele więcej niż występy w kolejnych turniejach. Część straciła, bo już następnego dnia rano zerwanie lub zawieszenie współpracy ogłosili sponsorzy. Ale nie wszyscy, co zresztą też spotkało się z różną reakcją tenisistów – krytyczną ze strony choćby Andy’ego Murraya.

Gra toczyła się jednak o coś więcej. O zachowanie twarzy, przekonanie kibiców i uniknięcie sportowo-biznesowego ostracyzmu. Na przemyślenie i przygotowanie mowy obrończej „Masza” miała czas. Taktyka obrana w marcu poniekąd już się sprawdziła. 29-latka robi swoje, nadal realizuje się na polu biznesowym. W niedzielę na rynek weszły czekolady Sugaporva. Ich Rosjanka jeszcze nigdy w swoich punktach nie serwowała, ale jak widać biznesowa karuzela musi się kręcić i kręci najwyraźniej wartko, skoro Sugarpova się rozwija. A Szarapowa nie próżnuje. Chciałaby żelki, gumy, czekoladki – jednym słowem cały asortyment – sprzedawać, rzecz jasna nie osobiście, w Wimbledon village.

""
Kariera Szarapowej stanęła w miejscu, ale Sugaporva rozwija się prężnie. (fot. AFP)

Pewną część dorobku biznesowego udało się uratować poza kontraktami reklamowymi. Choć znając sponsorów, i oni wkrótce – jak poczują taką potrzebę – przeproszą się z 29-latką. Rosyjscy sportowcy może jej nie pomagają kolejnymi wpadkami, tło sytuacyjnego obrazu staję się coraz ciemniejsze, ale jakby na przekór temu Szarapowa więcej już nie straci. Może wrócić wcześniej lub później – wątpliwe, by w ogóle nie wróciła. Kto wyrobił sobie opinię, nie zmieni jej, jeśli światła dziennego nie ujrzą sensacyjne wieści, a skoro przez tyle miesięcy nie pojawiły się żadne nowe fakty w sprawie stricte Szarapowej, raczej już się nie pojawią. Niezależnie od werdyktu, który zapadnie pewnie w czerwcu, zwolenników jej nie przybędzie, przeciwników też. Kara utrzyma podział. Jedni powiedzą, że zbyt łagodna; inni, że zbyt surowa.

Antoni Cichy