Zagrać, przegrać, zarobić

/ Antoni Cichy , źródło: własne/bbc.com/nydailynews.com, foto: AFP

Aż 16 tenisistów notowanych w ostatniej dekadzie w Top 50 jest podejrzanych przez TIU o ustawianie meczów – w tym spotkań na turniejach tej rangi co Wimbledon. Informacje w sprawie głośnej tenisowej afery opublikowała BBC oraz portal BuzzFeed.

Problem ustawiania meczów nie jest w tenisie nowością. Przekonali się o tym nie tak dawno Piotr Gadomski i Arkadiusz Kocyła, których za przewinienia korupcyjne skazano na długie lata dyskwalifikacji. Z całym szacunkiem dla nich – są tenisistami, o których mało kto poza granicami rodzimego kraju słyszał. Podobnie jak o wielu innych zawodnikach, których spotykały często bardzo dotkliwe kary.

Zakłady tenisowej śmietanki
Publikacja BBC wynosi aferę na całkiem inny poziom. Podejrzani o zakazany proceder są tenisiści ze światowej czołówki. Mówi się nawet o zwycięzcach turniejów wielkoszlemowych w ostatnich latach. „Z dokumentów, w posiadaniu których się znaleźliśmy, wynika, że w Rosji, w północnych Włoszech i na Sycylii zawierano zakłady opiewające na setki tysięcy funtów na mecze uważane za ustawione, a 3 z nich rozegrano na Wimbledonie” – pisze BBC.

Na liście podejrzanych przez Tennis Integrity Union – instytucję tworzoną przez ITF, ATP i WTA do przeprowadzania dochodzeń w sprawach zagrażających dobremu imieniu dyscypliny – znalazło się 16 tenisistów, którzy na przestrzeni ostatnich 10 latach byli notowani w czołowej „50” światowego rankingu. W poufnym raporcie z 2008 roku dla władz tenisowych pojawia się sugestia, by dokładniej przyjrzeć się 28 tenisistom uczestniczącym w meczach wziętych pod lupę. Na sugestii się skończyło i nikt tematu nie ciągnął.

W 2009 roku do tenisa wprowadzono nowe przepisy antykorupcyjne. Przysłużyło się to do powrotu do stanu zero. – W wyniku tego nie zostaną podjęte żadne nowe śledztwa dotyczące zawodników wymienionych w raporcie z 2008 roku – mówił przedstawiciel TIU.

Mark Phillips, jeden z aktywniej uczestniczących w procesie śledztwa dotyczącego wydarzeń z jeszcze wcześniejszych czasów (2007 roku), w rozmowie z BBC przyznaje, że organizacje tenisowe nie wykorzystały dowodów. – Rdzeń tworzyło około 10 zawodników uznawanych za najczęstszych sprawców, za źródło całego problemu – mówi. – Dowody były naprawdę mocne. Wydawały się stwarzać naprawdę dobrą szanse, by zdusić problem w zarodku i zastosować środek odstraszający, który pozwoliłby wykorzenić zło.

Uniewinniony
O ewentualnym ustawianiu meczów w tenisie zrobiło się głośno właśnie we wspomnianym 2007 roku za sprawą turnieju w Sopocie, a konkretnie spotkania drugiej rundy Nikołaja Dawydienki z Martinem Vassallo Arguello. Rosjanin przyjechał do Polski jako czwarty tenisista świata. Rywal z Argentyny był notowany na 87. miejscu w światowym rankingu. Mecz jakich pełno, na pierwszy rzut oka bez głębszej historii. I tak było do do pewnego momentu drugiego seta. Pierwszego Dawydienko wygrał, w drugim prowadził.

Coś zdecydowanie ciekawszego działo się w londyńskiej siedzibie firmy bukmacherskiej Betfair. Czwarty tenisista świata pewnie zmierzał po wygraną, tymczasem coraz większe sumy były wpłacane na zwycięstwo Arguello. Wpłynęło prawie 7 milionów $ – mniej więcej 10 razy tyle, co zazwyczaj w przypadku podobnych meczów w turniejach podobnej rangi. W pewnym momencie sumy stawiane na Argentyńczyka były tak ogromne, że to kurs na jego zwycięstwo stał się niższy, choć wynik w ogóle na to nie wskazywał.

Betfair zawiadomił ATP, a ATP supervisora rozgrywek w Sopocie, który natychmiast udał się na kort. Na korcie dochodziło do coraz dziwniejszych zdarzeń. Dawydienko zaczął kuśtykać, prosił o przerwę medyczną, skarżył się na stopę, na palce. Drugiego seta przegrał 2:6, a w trzecim ostatecznie poddał mecz.

Betfair po raz pierwszy w historii unieważniło wszystkie zakłady, uznając, że pojedynek nie miał nic wspólnego ze sprawiedliwym. Rosjanin tłumaczył się przed prasą kontuzją. – Nie wiem, jak można sprzedać mecz. Wiem tylko, że jeśli odczuwasz ból i nie jesteś w stanie grać, wycofujesz się – mówił. Obaj uczestnicy zagadkowej konfrontacji wypierali się jakichkolwiek kombinacji, ale w telefonie Arguello znaleziono numery do wielu osób, które założyły konta na włoskiej stronie Betfair. Z telefonu udało się także odzyskać fragmenty SMS-ów usuwanych przez Argentyńczyka.

Żadna kara obu zawodników jednak nie spotkała. ATP zapowiedziało dochodzenie, ale potem wydało oświadczenie o treści uniewinniającej tenisistów: „nie ma żadnych dowodów na naruszenie przepisów przez pana Arguello ani pana Dawydienko”.

Niebezpieczna pokusa
Publikacja BBC i BuzzFeed sprawiła, że temat ustawiania meczów nie ominął Australian Open. O proceder zapytano Novaka Dżokovicia, któremu w 2007 roku w Sankt-Petersburgu proponowano 200 tysięcy dolarów za porażkę w pierwszej rundzie. – Nie byłem namawiany bezpośrednio. Znaczy, namawiano mnie, ale poprzez ludzi, którzy wtedy ze mną pracowali, tworzyli mój zespół. Oczywiście, ucięliśmy rozmowę. Właściwie to nawet do mnie nie dotarło, ten człowiek nie rozmawiał ze mną osobiście. Do niczego nie doszło – odpowiedział na pytanie najlepszy tenisista świata.

Serbowi oferowano dwudziestokrotność sumy wypłacanej oficjalnie przez organizatora za porażkę w pierwszej rundzie. Taka kwota mniej odpornych tenisistów mogła skusić. Przyznaje to sam Dżoković.- Niestety, w tamtym czasie pojawiały się plotki, chodziły głosy, że niektórzy zawodnicy nie mieli z tym problemu. W ostatnich sześciu czy siedmiu latach nie słyszałem niczego podobnego – zaznaczył lider światowego rankingu.

Dżoković to nie jest osamotniony w gronie zawodników, którym składano podobne propozycje. Australijczyk Thanasi Kokkinakis przyznał, że pieniądze za odpowiednim wynik proponowano mu w wiadomościach na Facebooku.

Podejrzany Singapur
Z niewielkim zainteresowaniem spotkały się doniesienia singapurskiej prasy, która po zakończeniu WTA Finals pisała o śledztwie w sprawie nielegalnych zakładów w czasie turnieju. W proceder miałaby zaangażowana mafia bukmacherska. Aresztowano jednego Anglika – co potwierdziła singapurska policja – a jednego Rosjanina przesłuchiwano.

Pod lupę wzięto mecze Garbine Muguruzy z Angelique Kerber, deblowy Martiny Hingis i Sanii Mirzy z Andreą Hlavackovą i Lucie Hradecką, a także pojedynek Simony Halep z Marią Szarapową, jak cytuje rumuński portal realitatea.net. Rumuńska prasa sugerowała, że pojawiły się podejrzenia, iż spotkanie ich reprezentantki z Rosjanką nie zostało ustawione.

Afera nabiera coraz większego rozgłosu, a i część tenisistów na czele z Andym Murray’em domaga się szczegółowego śledztwa. Możliwe, że i temat WTA Finals w Singapurze wróci jak bumerang. Tak jak po prawie 9 latach tenisowy światek przypomniał sobie o wątpliwie uczciwej rywalizacji pomiędzy Nikołajem Dawydienką a Martinem Vassallo Arguello.

Antoni Cichy